1
Câu 1
“Mấy năm làm ruộng vẫn chân thua,
Chiêm mất đằng chiêm, mùa mất mùa.
Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,
Nửa công đứa ở, nửa thuê bò.
Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,
Chợ búa trầu chè chẳng dám mua.
Cần kiệm thế mà không khá nhỉ,
Bao giờ cho biết khỏi đường lo?”
(Chốn quê, Nguyễn Khuyến)
Hai dòng thơ “Cần kiệm thế mà không khá nhỉ, / Bao giờ cho biết khỏi đường lo?” của văn bản có ý nghĩa gì?
Nỗi thất vọng, chán chường vì mùa màng liên tục mất mùa, thất bát
Nỗi lo lắng về thời cuộc khốn khó và xót thương cho thân phận nghèo khổ của người nông dân nơi quê nhà.
Phản ánh thực tế về cuộc sống quá thiếu thốn, cơ cực, nợ nần kéo dài.
Phản ánh cuộc sống nghèo nàn, thiếu hụt nên nợ từ vụ này sang vụ khác.
Giải thích câu
✅ Đáp án: B. Nỗi lo lắng về thời cuộc khốn khó và xót thương cho thân phận nghèo khổ của người nông dân nơi quê nhà.
🔎 Lí do: ✔️ Câu hỏi yêu cầu giải thích ý nghĩa của hai câu thơ cuối — cần chọn phương án diễn đạt thái độ, cảm xúc của tác giả trước hoàn cảnh quê hương. ✔️ Ngữ cảnh: các câu trước liệt kê thuế, trả nợ, lao động thuê, thiếu thốn → bối cảnh là khó khăn chung của người nông dân; chức năng của hai câu cuối là bộc lộ nỗi băn khoăn, xót xa (không chỉ nêu thực trạng). ✔️ Phân tích cấu trúc biểu cảm: câu "Bao giờ cho biết khỏi đường lo?" là câu hỏi tu từ dùng để nhấn mạnh nỗi lo và lòng xót thương → phương án B diễn đạt đầy đủ cả "lo lắng về thời cuộc" và "xót thương cho thân phận nghèo khổ", nên phù hợp nhất.
🚨 Những đáp án còn lại thì sao? ❌A. Nỗi thất vọng, chán chường vì mùa màng liên tục mất mùa, thất bát: chỉ nhấn yếu tố thất bát về mùa màng, thiếu phần diễn đạt xót thương cho thân phận và lo lắng về thời cuộc. ❌C. Phản ánh thực tế về cuộc sống quá thiếu thốn, cơ cực, nợ nần kéo dài.: đúng về nội dung thực trạng nhưng thiếu yếu tố biểu cảm (lo lắng, xót thương) mà hai câu thơ muốn truyền đạt. ❌D. Phản ánh cuộc sống nghèo nàn, thiếu hụt nên nợ từ vụ này sang vụ khác.: tương tự C, chỉ mô tả vòng luẩn quẩn nợ nần, không nêu rõ thái độ cảm thông và lo lắng của tác giả như phương án B.