Phần 2: Viết Văn

CÂU 2

4 điểm

Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) so sánh, đánh giá nhân vật người cha trong hai đoạn trích. Đoạn trích (1): [Tóm tắt bối cảnh: Nhà tôi có bốn người. Cha tôi thế hệ 5X, hơn bốn mươi năm mặc áo nhà binh, thỉnh thoảng mới về nhà. Mẹ thế hệ 6X, làm chủ cửa hàng mỹ phẩm Hàn Quốc, để con cái sống tự do theo ý thích. Chị Mai tôi thế hệ 7X, đi làm cho một doanh nghiệp Nhật Bản. Tôi, thế hệ 8X, tốt nghiệp phổ thông ngang làng ngang hàng. Cha tôi về hưu, mang nguyên phong cách sống của vị đại tá tại ngũ về nhà và khiến cuộc sống của cả gia đình đảo lộn...] Tuy có cá tính về cha, nhưng chị Mai thương cha vô cùng. Cái dạo chị mới năm sáu tuổi, cha về phép. Một cái khung xe đạp, một con búp bê tóc vàng, vài mảnh vải cho vợ con; vậy mà cả nhà vẫn đầm ấm, hạnh phúc, vui vẻ. Cha rất quý con gái. Ngày ấy, gia đình tôi chưa chuyển lên Hà Nội ở. Chiều chiều, cha tôi dẫn con gái đi dọc triền đê nhìn dòng quê sông nước. Hình ảnh cha vẫn sắc phục nhà binh, đeo quân hàm đỏ chói, bàn tay to dày thô dắt đứa con gái nhỏ bé lích chích đi tha thẩn, nhẩn nha, thanh bình trên triền đê đầy hoa cỏ may cứ đi theo chị tôi suốt tuổi thơ đến bây giờ. Nhưng, ám ảnh, sợ hãi nhất là khi cha khoác ba lô trở phép. [...] Con gái và cha vừa ấm hơi, quen nhau thì cha đã ra đi. Cha không muốn mẹ đưa ra tận ga tàu, cha sợ những giọt nước mắt sụt sùi. Mẹ và chị tôi tiễn chân cha ra đầu làng. Cha âu yếm nhìn vợ, rồi ôm hôn con gái, cha bảo mẹ tôi: “Em và con về đi”. Cha thả con gái xuống và quay lưng ráo bước, những bước chân dài dập trên đá mặt đường rạo, với vẻ dứt khoát quay lại vẫy vẫy tay. Bỗng chị tôi khóc thét lên và cắm cúi chạy theo cha. Cha tôi quay lại ôm choàng lấy con gái. Nước mắt chị tôi nhoèn nhoẹt vào gương mặt dãi dầu từng trải của cha. Mẹ tôi bảo: “Hay anh ở lại, mai hãy đi”. Cha tôi bảo: “Em đừng buồn. Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa. Thôi nào con, cho bố đi nào”. Cha chuyền tay trao con gái cho vợ rồi quay gót. Lần này, bước chân ông qua quyết, thật nhanh, không ngoái đầu nhìn lại. Mẹ và chị tôi thầm thì khóc nhìn bóng cha tôi cứ xa dần, mờ dần. (Sương Nguyệt Minh, Trích Cha tôi, Tập truyện ngắn Dị hương, NXB Hội nhà văn, 2009, tr.165-166) Đoạn trích (2): [Tóm tắt bối cảnh: Cha tôi đã già, đã có một vị trí ít ai dám mơ tới trong văn học nhưng không lúc nào thảnh thơi. Mỗi ngày, cha dậy từ bốn giờ sáng chuẩn bị cơm nước cho cả nhà, tranh thủ học trước giờ ăn sáng, sau đó ngồi vào bàn viết. Cha luôn tất bật nhưng vẫn dành thời gian để giảng bài cho tôi và làm vườn. Tôi quá quen với những việc li ti ấy mà thường không biết cha có thể làm những việc lớn lao như thế nào...] Thỉnh thoảng, tôi đi theo cha đến các hội nghị hoặc các lớp học cha giảng thơ văn. Ở đấy, người ta dành cho cha tôi ghế hàng đầu, rồi các cô, các chú đến chào, nhắc về vài bài viết, hay quyển sách mới của cha, tôi nghe và lần nào cũng lặp lại cái ý nghĩ: “Tệ thật! Mình chẳng biết gì về cha cả!”. Khi ấy, tôi theo cha chỉ để đi chơi, cũng không để ý cha tôi giảng bài gì, phát biểu điều gì, chỉ để ý cha đã chải đầu chưa, cổ áo đã bẻ xuống chưa, có quên kính không... Trong những chuyện này, cha nhất nhất nghe tôi. Một lần khi tôi học lớp năm, theo cha tôi xuống Cổ Cò, người ta đón bằng một bữa tiệc, cha tôi uống rượu, thỉnh thoảng hỏi tôi: “Mặt cha đỏ chưa?”. Tôi bảo: “Chưa!”, mấy phút sau lại nghiêm mặt bảo cha: “Đỏ rồi! Cha đừng uống nữa!” và cha tôi ngưng liền. Cha tôi nóng tính, điều đó ai cũng nói. Ở nhà không ai dám đùa với cha, ngoài chị Thắm. Chị là người duy nhất dám nhổ đầu tóc đi chợ hồi ngồi nghiêng người gật gật ngay bên cạnh. Chị Thắm cũng là người duy nhất biết nhổ tóc sâu và lấy ráy tai, và làm cũng tùy hứng, bất kể lúc đó cha tôi đang bận bịu đọc sách hay học bài. Ra trường, chị đi thực tập một năm ở An Giang, lâu lâu mới về một lần, thời gian đó, tóc cha tôi bạc hẳn. Tôi nhớ, khi chị đi được mấy ngày, một buổi tối, người yêu chị đi thăm về, tả lại cho cha tôi nghe cái cảnh hai đứa lái chiếc xuồng đi dưới quê, cha bảo: “Tội nghiệp!”. Rồi hai người sụt sịt khóc. Khi ấy, hai mẹ con tôi thấy cha thật là yếu mị! (Phan Thị Vàng Anh, Trích Cha tôi, Truyện ngắn bốn cây bút nữ, NXB Văn học, 2002, tr.15-16)

CÁc tiêu chí cần đạt

Bảo đảm yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn (0.3 điểm)

Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn.

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0.5 điểm)

So sánh, đánh giá nhân vật người cha trong hai đoạn trích.

Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu (2.5 điểm)
  • Mở bài:

  • Giới thiệu vấn đề nghị luận và khái quát hình tượng người cha trong hai đoạn trích.

  • Thân bài:

  • Phân tích nhân vật người cha trong đoạn trích (1):

  • Người cha là quân nhân nghiêm nghị, giàu trách nhiệm.

  • Yêu thương vợ con sâu sắc nhưng luôn đặt nhiệm vụ lên trên tình cảm riêng.

  • Phân tích nhân vật người cha trong đoạn trích (2):

  • Người cha đời thường, tận tụy, gần gũi với gia đình.

  • Giàu cảm xúc, yêu thương con cái chân thành.

  • So sánh:

  • Giống nhau: đều thể hiện tình phụ tử sâu nặng, sự hi sinh và tình yêu thương dành cho con.

  • Khác nhau: một người cha mang vẻ đẹp của người lính bản lĩnh, kìm nén cảm xúc; một người cha mang vẻ đẹp đời thường, mềm mại và giàu cảm xúc hơn.

  • Đánh giá:

  • Nghệ thuật xây dựng nhân vật tự nhiên, chân thực.

  • Thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc về tình cảm gia đình và tình phụ tử.

  • Kết bài:

  • Khẳng định vẻ đẹp của hình tượng người cha và ý nghĩa của tình phụ tử trong cuộc sống.

Diễn đạt (0.3 điểm)

Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

Sáng tạo (0.5 điểm)

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

BÀi Làm Mẫu

Số chữ:699/600
Trong văn học, hình tượng người cha thường hiện lên lặng lẽ nhưng sâu nặng, giống như một dòng sông âm thầm chảy qua đời con bằng tình yêu thương và sự hi sinh bền bỉ. Qua hai đoạn trích của Sương Nguyệt Minh và Phan Thị Vàng Anh, người đọc bắt gặp hai người cha với hoàn cảnh, tính cách khác nhau nhưng đều để lại những rung động sâu sắc bởi tình phụ tử thiêng liêng.
Trong đoạn trích của Sương Nguyệt Minh, người cha hiện lên với vẻ đẹp của người lính – nghiêm nghị, giàu trách nhiệm nhưng cũng đầy tình cảm. Cuộc đời quân ngũ khiến ông thường xuyên xa nhà, mỗi lần trở về rồi lại lên đường đều để lại khoảng trống lớn trong lòng vợ con. Hình ảnh người cha trong sắc phục nhà binh dẫn con gái đi trên triền đê đầy hoa cỏ may gợi một vẻ đẹp vừa mạnh mẽ vừa bình yên. Nhưng xúc động nhất là khoảnh khắc chia tay nơi đầu làng. Người cha cố bước đi thật nhanh, “không ngoái đầu nhìn lại”, bởi ông hiểu rằng chỉ cần chậm lại một chút thôi, tình riêng sẽ níu bước chân người lính. Câu nói: “Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa” vừa giản dị vừa chất chứa biết bao giằng xé. Người cha ấy chọn giấu nước mắt vào trong để hoàn thành trách nhiệm lớn lao hơn với Tổ quốc. Chính sự kìm nén cảm xúc ấy đã làm nên vẻ đẹp cứng cỏi mà đau đáu của người cha – người lính.
Nếu người cha trong đoạn trích thứ nhất mang vẻ đẹp của sự hi sinh thầm lặng, thì người cha trong truyện của Phan Thị Vàng Anh lại hiện lên gần gũi và đời thường hơn. Ông là một người thành đạt trong văn chương nhưng vẫn tất bật với những việc nhỏ bé của gia đình: nấu cơm, dạy con học, làm vườn… Qua lời kể hồn nhiên của người con, chân dung người cha hiện lên vừa đáng kính vừa đáng yêu. Đặc biệt, chi tiết người cha “sụt sịt khóc” khi nhắc đến con gái đã làm hiện lên một góc rất mềm của tình phụ tử. Nếu người cha trong đoạn trích của Sương Nguyệt Minh giấu cảm xúc để tiếp tục lên đường, thì người cha ở đây lại để cho tình thương được bộc lộ tự nhiên, chân thật. Chính sự “yếu mị” ấy không làm người cha nhỏ bé đi, mà trái lại khiến ông trở nên gần gũi và cảm động hơn.
Dù được khắc họa ở hai góc độ khác nhau, hai người cha vẫn gặp nhau ở tình yêu thương sâu nặng dành cho con cái. Một người yêu con bằng sự hi sinh âm thầm và kỉ luật của người lính; một người yêu con bằng sự chăm chút đời thường và những xúc động rất đỗi con người. Nếu ở đoạn trích thứ nhất, tình phụ tử hiện lên qua sự chia xa và kìm nén, thì ở đoạn trích thứ hai, tình cảm ấy lại hiện diện trong những điều nhỏ nhặt và tự nhiên nhất của đời sống. Chính sự khác biệt ấy đã làm phong phú thêm hình tượng người cha trong văn học Việt Nam hiện đại.
Về nghệ thuật, cả hai tác giả đều lựa chọn ngôi kể từ điểm nhìn của người con, giúp hình tượng người cha hiện lên chân thực và giàu cảm xúc. Nếu Sương Nguyệt Minh thiên về giọng văn trầm lắng, giàu chất điện ảnh trong cảnh chia tay, thì Phan Thị Vàng Anh lại sử dụng giọng kể tự nhiên, hóm hỉnh mà tinh tế để khắc họa vẻ đẹp đời thường của người cha.
Qua hai đoạn trích, người đọc không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp của tình phụ tử mà còn thêm trân trọng những hi sinh lặng thầm của cha trong cuộc đời mỗi con người. Bởi dù nghiêm nghị hay mềm yếu, người cha nào cũng yêu con bằng thứ tình cảm bền bỉ và sâu nặng nhất.

1

2

Đáp án & bài mẫu

Phần 1

0/5

Phần 2

0/2