Đề ôn tập ĐGNL ĐHQG HN năm 2025 - Mã đề 04

Vào ngày

"Ở một số nước phương Tây, những tranh luận cởi mở, nghiêm túc được xem là dấu hiệu của một xã hội lành mạnh, dân chủ và văn minh. Nhưng thế nào là tranh luận nghiêm túc? Nói một cách ngắn gọn, tranh luận nghiêm túc là tranh luận có quy tắc, trong đó người tham gia không được phạm “luật chơi”. Quy tắc căn bản là người tham gia chỉ được vận dụng những lí lẽ logic với thái độ thành thật và cởi mở chứ không được phát biểu theo cảm tính, đặc biệt cần tránh thái độ thiển cận, hẹp hòi. Người tranh luận nghiêm túc cần xem xét tất cả các trường hợp khả dĩ, cần cân nhắc những quan điểm và những cách giải thích khác nhau, chú tâm vào việc tìm sự thật hơn là muốn mình đúng, sẵn sàng chấp nhận những quan điểm không được nhiều người ưa chuộng, phải ý thức được định kiến chủ quan của chính mình. Khi tranh luận, phải nhất quán xoay quanh chủ đề bàn luận, không nhằm vào cá nhân người tham gia tranh luận. Nhưng không phải ai cũng đạt được những yêu cầu này. Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi vẫn còn nhiều cuộc tranh luận có chất lượng thấp. Trong một số trường hợp tranh luận trên truyền hình, người ta có thể thấy đó là những cuộc đụng độ giữa các cá nhân chứ không phải là tranh luận, bởi đó không phải là sự đương đầu về lí luận. Nhiều khi, do không đảm bảo quy tắc tranh luận mà tranh luận trở thành vỏ bọc của ngụy biện – một sự nhầm lẫn trong lí luận và suy luận núp dưới hình thức "khoa học". Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng về nguỵ biện."

"Vào khoảng 66 triệu năm trước, một thiên thạch khổng lồ đã đâm xuống Trái Đất, gây ra một vụ nổ dữ dội tạo nên đám mây bụi khổng lồ bao phủ toàn bộ hành tinh, ngăn cản ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống và hình thành một kiểu môi trường được gọi là "mùa đông hạt nhân". Trong điều kiện không có ánh sáng, thực vật bắt đầu chết dần, kéo theo sự diệt vong của các loài động vật ăn thực vật và các loài ăn thịt phụ thuộc vào chúng. Ngay cả những loài khủng long khổng lồ đang thống trị toàn cầu lúc bấy giờ cũng không thể thoát khỏi thảm họa tuyệt chủng. Sự kiện được gọi là cuộc đại tuyệt chủng kỷ Phấn trắng này đã tiêu diệt khoảng 3/4 số loài thực vật và động vật trên Trái Đất, không có bất kỳ sinh vật lớn nào nặng trên 25 kg có thể sống sót. Tuy nhiên, Eutheria – tổ tiên của loài chuột và con người ngày nay – đã may mắn sống sót nhờ thân hình nhỏ bé, lớp lông giữ nhiệt và chế độ ăn tạp linh hoạt, từ hạt cây đến xác thối. Khả năng thích nghi này đã giúp chúng tồn tại trong thế giới lạnh lẽo, cạn kiệt tài nguyên, chờ đợi cho đến khi đám mây bụi tan đi và sự sống bắt đầu hồi sinh. Trái Đất, sau thời kỳ tăm tối đó, như được sinh ra lần nữa."

"Định nghĩa về mỹ học như “khoa học của cái đẹp” xuất phát từ Baumgarten. Ông sử dụng thuật ngữ “khoa học đẹp” (belles sciences) để chỉ những nghiên cứu về “tư duy đẹp” (belles pensées) đã gợi cảm hứng cho con người chiêm ngắm mỹ thuật. “Mỹ học” và “cái đẹp” có mối liên hệ bền bỉ cho đến ngày nay, đến độ các thuật ngữ này đôi khi được cho là đồng nghĩa. Cho rằng đối tượng “có tính thẩm mỹ” có nghĩa là ta thừa nhận ở nó có một thuộc tính khiến cho nó trở nên thú vị khi nhìn. Tuy được sử dụng một cách thông dụng, thậm chí dân dã, thuật ngữ “thẩm mỹ” không phải là không liên quan đến ý nghĩa khoa học của nó: sửa chữa lại tự nhiên, giảm thiểu tác động của tuổi già, sử dụng một cách tài tình các phương tiện kỹ thuật sẵn có – theo cách của nghệ sĩ – là nỗ lực để tạo ra một diện mạo đẹp đẽ, trước tiên cho chính mình, nhưng cũng là để cho người khác nhìn ngắm. Do vậy, tính tương đối của cái đẹp không cho phép thừa nhận cái đẹp như một đối tượng duy nhất và có đặc quyền của mỹ học. Cái đẹp chỉ là một phạm trù trong số tập hợp các thể thức, các định chuẩn khác nhau của đối tượng thẩm mỹ: cái trác tuyệt, cái đẹp, sự duyên dáng, sự bi thảm... hoặc sự xấu xí. Vì vậy, định nghĩa về mỹ học là “khoa học của cái đẹp” được coi như một định nghĩa có tính lịch sử, không còn tương ứng với ngày nay cả ở các phương pháp khác nhau, lẫn các đối tượng khác biệt, cũng như những ý đồ phức tạp của chuyên ngành này."

"Một đảo nhỏ xa xôi ngoài biển rộng

Vẫn tiếng làng tiếng nước của riêng ta

Tiếng chẳng mất khi Loa thành đã mất

Nàng Mỵ Châu quỳ xuống lạy cha già

Tiếng thao thức lòng trai ôm ngọc sáng

Dưới cát vùi sóng dập chẳng hề nguôi

Tiếng tủi cực kẻ ăn cầu ngủ quán

Thành Nguyễn Du vằng vặc nỗi thương đời

Trái đất rộng giàu sang bao thứ tiếng

Cao quý thâm trầm rực rỡ vui tươi

Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người

Như tiếng sáo như dây đàn máu nhỏ"

(Lưu Quang Vũ, “Tiếng Việt”, Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Nxb Hội Nhà văn, HN, 2010, tr. 104)

"Trăng thật. Hôm nay đầu tháng. Từ đầu hôm, tôi vẫn đi giữa đêm trăng mà không biết. Cô gái vẫn bình thản ngồi nhìn ra ngoài trời. Tôi quệt diêm châm một điếu thuốc rồi tăng số cho xe phóng nhanh hơn, trong lòng vẫn không hết ngượng. Già đời trong nghề lái xe, bom đạn nguy hiểm gặp đã nhiều, tôi vốn không phải anh nhút nhát, vậy mà không biết sao đêm nay nhìn trăng ra pháo sáng? Qua tấm kính ướt hơi sương, mảnh trăng nằm giữa những tầng mây hiện ra tái ngắt, ánh sáng lòe nhòe, mỗi lúc xe nẩy lên hay vòng qua chỗ lượn, mảnh trăng lại chập chờn lay động, có lúc thấy rơi tõm xuống khoảng tối mịt mù của cánh rừng già như một trò chơi ú tim. Khoảng gần khuya, trên các chỏm rừng, gió Tây Nam cuốn mây xám về một góc rồi thổi dạt đi. Gió thổi vào cành lá ngụy trang trên nóc xe ràn rạt. Trên đầu chúng tôi, khoảng trời đêm trên cao trở nên trong vắt, cao lồng lộng, trong khoảng sâu thẳm nổi lên một tiếng chim mơ hồ. Nhưng ở lưng các cánh rừng, sương trắng không biết từ đâu cứ đùn ra mãi. Dòng sông bên trái đường phút chốc biến mất, chỉ còn là sương trắng phủ kín, thảng hoặc mới thấy một chỏm rừng, một ngọn núi đá bên kia sông, nhô lên, đen đủi và cô độc giữa một màu trắng xóa. Xe tôi chạy trên lớp sương bồng bềnh. Mảnh trăng khuyết đứng yên ở cuối trời, sáng trong như một mảnh bạc phía cuối trời."

(Nguyễn Minh Châu, Tuyển tập Truyện ngắn hay nhất, Nxb Văn học, HN, 2022, tr.47)

AYVP, or “ASEAN Youth Volunteer Program,” is a special program for young people in the ASEAN region (a group of Southeast Asian countries). It helps them get (631)_________ and make a difference. This program (632)_________ together young people from different ASEAN countries to work together, promote cross-cultural understanding, and develop leadership skills. AYVP is also designed to address social issues of concern in ASEAN.

AYVP’s main goal is to help young people feel connected to the ASEAN community and encourage them to work together to solve problems. (633)_________ helps them not only gain valuable hands-on experience in volunteer work but also build lasting friendships and networks with their (634)_________ from neighboring countries. This helps them feel responsible for improving the region.

Overall, the ASEAN Youth Volunteer Program shows (635)_________ for young people to solve big problems. By giving young people the chance to make positive changes, AYVP helps the ASEAN community grow stronger and creates a better future for everyone.

A human-like robot that can drive a car could one day be used as a chauffeur, though its creator admits that this may take at least 50 years. Most driverless cars work very differently to a human driver, using artificial intelligence and custom mechanical systems to directly move the steering wheel and pedals. This approach is much more efficient and simpler than using a robot to drive, but it is also specially made for each particular car.

Kento Kawaharazuka at the University of Tokyo and his colleagues have developed a human-like robot, called Musashi, that can drive a car in the same way as a human. It has a human-like “skeleton” and “musculature,” as well as cameras in each of its eyes and force sensors in its hands and feet. Artificial intelligence systems work out what actions are needed to drive the car and react to events that often happen on roads such as traffic lights changing colour or a person stepping in front of the car. The robot can only perform a limited range of driving tasks at present, such as going forward in a straight line, taking a right-hand turn, and moving at speeds of around five kilometres per hour on non-public roads. “The speed of the pedal or the velocity of the car is not high. Also, the handling of the car is not fast compared to human beings,” says Kawaharazuka.

It seems that a robot at the controls of a car, operating in real traffic conditions and in total safety, is not something we are likely to see soon. As mentioned earlier, it could be decades before a robot could really step into the driver’s seat.

Data privacy means ensuring that our personal information is kept safe and used responsibly by others. In today’s digital world, where information spreads easily, it’s more important than ever to protect our personal data. This highlights the importance of privacy laws.

Laws about data privacy vary globally. For example, in Europe, the General Data Protection Regulation (GDPR) grants individuals rights such as accessing their data, asking for it to be deleted, and knowing how it’s used. Similarly, the California Consumer Privacy Act (CCPA) provides specific rights about personal information to people in California. Knowing these laws helps people understand their rights and what companies must do to keep their data safe. When using websites or apps, it’s essential to read their privacy policies. Emily Davis, a cybersecurity expert, stresses, “Reading and understanding privacy policies allows individuals to make informed decisions about sharing their personal information.”

To boost your online safety, experts suggest using strong, unique passwords for each account and not reusing them. Enabling two-factor authentication when possible adds an extra layer of security. Equally important, be careful with emails, texts, or calls asking for personal information or money. Scammers often pretend to be real organizations. Always check before giving out personal details or clicking on links from unknown sources. Keep your devices updated with the latest software and security patches to protect against cyber threats. Using trusted antivirus software can also lower the risk of attacks. Privacy advocate Michelle Carter advises, “Being mindful of data sharing and regularly reviewing app permissions helps minimize unnecessary exposure of personal information.”

Understanding your rights and taking steps to protect your personal information online are essential in today’s interconnected world. By learning about privacy laws, being careful about sharing information, and using strong security measures, you can control your digital presence and keep your privacy safe. Remember, protecting personal data is something we all need to do together to create a safer and more respectful online environment.