Đề thi thử ĐGTD ĐHBK HN năm 2025 - Mã đề 03

Sao chép qua phát triển phôi sớm từ tế bào người

[0] Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, hiện nay các cấu trúc tiền phôi thai giống người đã được phát triển thành công trong phòng thí nghiệm. Nghiên cứu này có thể dẫn đến các phương pháp mới trong công nghệ sinh sản. Tuy nhiên diều này cũng dấy lên việc đặt ra những câu hỏi về đạo đức. Các nhà nghiên cứu cho biết những cấu trúc do phòng thí nghiệm tạo ra dường như mô phỏng các phôi nang hình thành trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển phôi thai người. Hai nhóm nghiên cứu riêng biệt cho biết họ đã sử dụng vật liệu tế bào người để tạo thành công cấu trúc này.

[1] Những kết quả gần đây đã được mô tả trong hai bài báo trên Tạp chí Tự nhiên (Nature). Các nhóm nghiên cứu lưu ý rằng họ chỉ thực hiện các thực nghiệm này với mục đích nghiên cứu, không nhằm mục đích tái tạo phôi thai người. Phát hiện này có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về sự phát triển ban đầu của con người. Một lĩnh vực từ trước đến nay rất khó để nghiên cứu. Đó là bởi vì rất ít phôi thai người có sẵn và các nghiên cứu như vậy phải chịu nhiều hạn chế về đạo đức và pháp luật.

[2] Jun Wu là một nhà sinh học phân tử tại Trung tâm Y tế Tây Nam thuộc Đại học Texas, người đứng đầu một trong những nhóm nghiên cứu nói rằng, những tiến bộ trong lĩnh vực phát triển tiền phôi thai có thể mang lại khả năng cải thiện các phương pháp điều trị vô sinh và giúp ngăn ngừa sẩy thai và dị tật bẩm sinh. Kết quả này có thể hỗ trợ những nghiên cứu mới trong lĩnh vực này mà không cần phải thử nghiệm trên phôi người. Nhóm của Wu đã sử dụng các tế bào gốc phôi để tạo ra các cấu trúc giống như phôi bào cho mục tiêu nghiên cứu. Nhóm thứ hai khác thì sử dụng phương pháp “tái lập trình” để biến mô tế bào da người thành tế bào gốc để nghiên cứu. Wu và cộng sự cho biết các mô hình mới được phát triển là tương tự như phôi nang ở khoảng thời gian 3 đến 10 ngày sau khi thụ tinh. Trên thực tế, các phôi bào hình thành vài ngày sau khi trứng được thụ tinh trước khi các tế bào này bám vào tử cung để trở thành phôi thai.

[3] Cả hai nhóm đều cho biết các cấu trúc phôi do phòng thí nghiệm tạo ra không giống với phôi được hình thành tự nhiên và không rõ liệu chúng có thể phát triển thành phôi thực hay không. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng đã tạo ra các cấu trúc phôi tương tự của tế bào chuột trong phòng thí nghiệm, đồng thời đã cố gắng biến cấu trúc tế bào chuột do phòng thí nghiệm tạo ra thành phôi, nhưng không thành công. Trong khi đó, đây là lần đầu tiên cấu trúc phôi được tạo ra từ tế bào người.

[4] Tại Mỹ và nhiều quốc gia khác việc cấp kinh phí cho các nghiên cứu liên quan đến phôi người hoặc phôi nang là không được ủng hộ, một số nơi còn cấm hoàn toàn các nghiên cứu này. Tuy nhiên, một số nhà khoa học sử dụng phôi nang được hiến tặng từ các trung tâm sinh sản để nghiên cứu về nguyên nhân gây vô sinh và các bệnh có từ khi sinh ra. Về khía cạnh này, một số ý kiến cho rằng nên cho phép họ mở rộng những nghiên cứu như vậy.

[5] Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng những kết quả nghiên cứu của họ không được sử dụng cho mục đích tái tạo con người. Amander Clark, một nhà sinh học tế bào gốc tại Đại học California, Los Angeles, người đã tham gia thí nghiệm, cho biết: “Không được phép cấy ghép”. Cô nói: “Những cấu trúc này không được chuyển sang tử cung hoặc cấu trúc giống như tử cung, hay nói cách khác là không được mang thai từ những cấu trúc này”.

[6] Bên cạnh đó, một số nhà khoa học không tham gia vào nghiên cứu cho biết có thể khó nhận thấy sự khác biệt rõ ràng giữa phôi nang do thụ tinh tự nhiên và cấu trúc phôi được tạo ra trong phòng thí nghiệm. Shoukhrat Mitalipov, một nhà phôi học người tại Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon, nói rằng cả hai nhóm đều cho thấy “chúng rất giống với phôi thật”. Mitalipov nói, “Nếu chúng thực sự tốt như phôi tự nhiên, chúng có nên được coi là phôi thai không không? Điều này thật sự sẽ mang đến những vấn đề mới về đạo đức ”.

(Nguồn: “Associated Press, Nature.com”)

Tia X – Phát kiến vĩ đại của thế kỷ 19

[0] Trong cuộc sống, không ít người trong số chúng ta đã từng phải đi chụp X-Quang. Ngày nay kỹ thuật này được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực y tế và các ngành công nghiệp. Kỹ thuật này được phát triển dựa trên sự tìm ra của tia X hay còn được biết với tên tia Rơnghen, tên người phát hiện ra nó.

[1] Từ rất lâu tia X đã được dùng trong việc phát hiện ra các vấn đề về xương, răng và cơ quan nội tạng trong cơ thể người, cũng như những khiếm khuyết về kỹ thuật trong các sản phẩm công nghiệp, thậm chí chúng còn được dùng để kiểm tra hành lý ở sân bay. Mặc dù có rất nhiều ứng dụng như vậy, nhưng việc phát hiện ra tia X hoàn toàn lại là một sự tình cờ. Cộng đồng khoa học và y khoa thế giới sẽ mãi mang ơn khám phá tình cờ này của nhà vật lý người Đức, Wilhelm Conrad Röntgen.

[2] Ngày 8/11/1895, trong khi đang tiến hành thí nghiệm với dòng điện chạy qua ống tia ca-tốt bằng thủy tinh, Röntgen đã phát hiện ra một mảnh barium platinocyanide (BaPt(CN)4) vẫn phát sáng mặc dù ống ca-tốt đã được bọc bằng bìa cứng và nằm ở tận đầu kia của căn phòng. Ông đã đưa ra giả thuyết rằng phải có một loại bức xạ nào đó đang chiếu ngang qua phòng. Khi đó Röntgen đã không hiểu được hoàn toàn phát hiện của mình, vì vậy ông đặt tên cho loại tia đó là tia X – một ẩn số chưa được giải đáp của tự nhiên.

[3] Để kiểm chứng giả thuyết mới của mình, Röntgen đã nhờ vợ mình làm mẫu cho bức ảnh chụp bằng tia X– hình ảnh về xương bàn tay và chiếc nhẫn cưới của bà về sau được biết đến là “bức röntgenogram đầu tiên”. Ông đã phát hiện ra rằng khi được đặt trong bóng tối hoàn toàn, tia X sẽ đi xuyên qua các vật thể có mật độ vật chất khác nhau, từ đó dựng lại khá rõ các cơ bắp và thớ thịt trên bàn tay của vợ ông. Những phần có xương và phần chiếc nhẫn dày hơn nên sẽ để lại những bóng đen trên một tấm phim đặc biệt được bao phủ bởi chất barium platinocyanide. Cũng từ đó cái tên tia X gắn liền với loại tia này, mặc dù đôi khi nó còn được gọi là tia Röntgen.

[4] Khám phá của Röntgen đã thu hút được nhiều sự chú ý tới từ cộng đồng khoa học và dư luận. Vào tháng 1/1896, ông đã tiến hành bài giảng công khai đầu tiên về tia X, đồng thời trình diễn khả năng chụp hình các khớp xương ẩn sau các thớ thịt bằng tia X. Một vài tuần sau ở Canada, một chùm tia X đã được sử dụng để tìm vị ra trí một viên đạn bị mắc trong chân của một bệnh nhân, đây được xem như là ứng dụng đầu tiên của tia X trong y học chuẩn đoán.

[5] Những giải thưởng danh tiếng đến với Röntgen ngay sau đó. Huy chương, bằng danh dự, những đường phố được đặt tên ông... Đỉnh cao của sự công nhận mà thế giới dành cho ông là giải thưởng Nobel Vật lý vào năm 1901. Dù vậy Röntgen vẫn quyết định không lấy bằng sáng chế cho phát hiện của mình, vì ông cảm thấy những tiến bộ khoa học thuộc về toàn nhân loại và không nên được dùng cho mục đích kiếm lời.

[6] Ngày nay, tia X được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong ngành y học với công dụng về chuẩn đoán và chữa trị một số bệnh như chữa trị ung thư nông. Tia X còn được sử dụng trong công nghiệp để kiểm tra các khuyết tật trong các sản phẩm đúc bằng kim loại và trong các tinh thể. Tia X cũng được sử dụng trong việc kiểm tra hành lý của khách hàng đi máy bay với mục đích đảm bảo an ninh; trong phòng thí nghiệm để nghiên cứu thành phần và cấu trúc của các vật liệu rắn… và còn rất nhiều ứng dụng khác của tia X nữa. Chính vì vậy tia X được biết đến là một phát kiến vĩ đại của thế kỷ 19.

(Nguồn: “Vneview; khoahoc.tv”)

Ngày nay, Internet đã trở thành một nhu cầu thiết yếu, giúp mọi người ở khắp nơi trên thế giới có thể giao tiếp, trao đổi, học tập, mua sắm, giải trí dễ dàng, nhanh chóng. Các ứng dụng, dịch vụ trên Internet cũng ngày càng phát triển theo, điều này đòi hỏi tốc độ, băng thông kết nối Internet cao mà công nghệ cáp đồng (ADSL) đã không còn đáp ứng được nhu cầu của người dùng. Chính vì vậy công nghệ cáp quang ra đời.

Công nghệ cáp quang đã đáp ứng các dịch vụ luôn đòi hỏi mạng kết nối tốc độ cao như IPTV, hội nghị truyền hình, video trực tuyến, giám sát từ xa IP Camera... Vậy cáp quang là gì? Cáp quang là bộ sợi quang. Mỗi sợi quang là một dãy trong suốt có tính dẫn sáng nhờ phản xạ toàn phần. Sợi quang gồm hai phần chính. Phần lõi trong suốt bằng thuỷ tinh siêu sạch có chiết suất

Không chỉ ở lĩnh vực công nghệ thông tin, cáp quang còn được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực y học và nghiên cứu. Ứng dụng phổ biến nhất của công nghệ cáp quang trong y học là nội soi, cho phép người dùng nhìn thấy các thành phần bên trong thông qua các lỗ nhỏ trong cơ thể. Trong quân sự và hàng không vũ trụ, cáp quang là giải pháp lý tưởng cho việc truyền tải dữ liệu an toàn và bảo mật. Bởi sợi quang không nhiễm điện, không bị rò rỉ thông tin ra ngoài như khi sử dụng cáp đồng. Và chưa bao giờ các cuộc điện thoại trong nước và quốc tế được kết nối với nhau một cách dễ dàng đến vậy quang như hiện nay, người dùng có thể dễ dàng kết nối nhanh hơn và cuộc hội thoại rõ ràng hơn mà vẫn đảm bảo đàm thoại trong thời gian thực.

Ngày nay, các loại cáp quang như cáp treo, cáp chôn trực tiếp hay rải cống, cáp quang ngầm dưới sông, biển... đã hình thành một mạng lưới bao phủ khắp nơi trên toàn thế giới. Tính riêng công suất nhà máy sản xuất sợi quang của ZTT tại Nantong, tỉnh Giang Tô đã lên tới 12 triệu km/năm (gấp 31,2 lần khoảng cách từ tâm Trái Đất lên Mặt Trăng). Một con số so sánh đơn giản như vậy đủ cho thấy ứng dụng của sợi quang rộng rãi đến mức nào!

Isaac Newton Jr. (25 tháng 12 năm 1642 hoặc 4 tháng 1 năm 1643 – 20 tháng 3 năm 1726 hoặc 1727) là một nhà vật lý, nhà thiên văn học, nhà triết học, nhà toán học, nhà thần học và nhà giả kim người Anh, được nhiều người cho rằng là một trong những nhà khoa học vĩ đại và có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử, với tư cách là một nhân vật chính trong cuộc cách mạng khoa học. Trước Isaac Newton người ta vẫn cho rằng ánh sáng là một dạng thuần khiết, không thể phân tách. Tuy nhiên, Newton đã chỉ ra sai lầm này, khi ông chiếu một chùm tia sáng Mặt Trời qua một lăng trụ kính rồi chiếu lên tường. Những gì thu được từ thí nghiệm của Newton cho thấy ánh sáng trắng không hề "nguyên chất", mà nó là tổng hợp của một dải quang phổ 7 màu cơ bản: đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím. Thí nghiệm này thể hiện hiện tượng tán sắc ánh sáng.

Việt Nam là nước có một kho tàng nhạc cụ cổ truyền hết sức phong phú và đa dạng. Kho tàng ấy được hình thành trong suốt hành trình cuộc sống và chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước. Có những nhạc cụ được sáng tạo tại chỗ có tính đặc trưng bản địa, có những nhạc cụ được du nhập từ nhiều đường khác nhau nhưng đã được dân tộc hóa, bản địa hóa cho phù hợp với nhạc ngữ, với thẩm mỹ âm nhạc Việt Nam. Tổng cộng có đến hàng trăm loại nhạc cụ khác nhau. Trong đó đàn bầu và sáo là hai nhạc cụ tiêu biểu của người Việt.

Đàn bầu, tên chữ là độc huyền cầm, là loại đàn một dây của người Việt, gẩy bằng que hoặc miếng gẩy. Đàn có hai loại là đàn thân tre và đàn hộp gỗ. Khi nghiên cứu về sóng đứng, ta đã biết với một sợi dây đàn hồi hai đầu cố định, sẽ có sóng đứng khi độ dài của dây bằng số nguyên lần nửa bước sóng:

Bước sóng lại phụ thuộc vào tốc độ truyền sóng:

Như vậy, trên một sợi dây có độ dài

Với

Sáo là nhạc cụ thổi hơi có từ thời kì cổ đại, rất nhiều nước trên thế giới sử dụng sáo với nhiều hình dáng và cấu tạo cơ thể khác nhau. Ở Việt Nam sáo ngang rất thông dụng và có nhiều loại. Ống sáo có bộ phận chính là một ống có một đầu kín và một đầu hở. Khi ta thổi một luồng khí vào miệng sáo thì không khí ở đó sẽ dao động. Dao động này truyền đi dọc theo ống sáo, tạo thành sóng âm. Sóng âm bị phản xạ ở hai đầu ống. Sẽ xảy ra hiện tượng sóng đứng nếu độ dài của ống bằng một số lẻ lần một phần tư bước sóng:

ứng với tần số là:

Độ dài của ống sáo càng lớn thì âm phát ra có tần số càng nhỏ, âm phát ra càng trầm.

Tai nạn giao thông là một vấn nạn nhức nhối ở Việt Nam và được xem là một nhiệm vụ quan trọng cần giải quyết trong quá trình phát triển đất nước. Hiện nay, trung bình hằng năm ở Việt Nam có khoảng 8.000 người chết, 15.000 người bị thương khi tham gia giao thông. Nghĩa là mỗi ngày có hơn 20 người ra khỏi nhà và không thể trở về. Thiệt hại về mặt kinh tế ước tính từ 5 – 12 tỷ USD nhưng thiệt hại về tinh thần là vô cùng to lớn và không thể đong đếm. Đáng lưu ý là, có đến hơn 75% số nạn nhân tai nạn giao thông (TNGT) là những người trẻ tuổi – học sinh, sinh viên, lao động chính của gia đình.

Các vụ, việc vi phạm về giao thông, TNGT ở Việt Nam chủ yếu do ý thức chấp hành pháp luật giao thông của người lái xe còn kém, kỹ năng lái xe còn yếu, chạy xe quá tốc độ, chở quá tải, che khuất tầm nhìn, không tuân quy định, vượt ẩu, không chấp hành tín hiệu giao thông. Để hạn chế tai nạn cho người tham gia giao thông, lực lượng cảnh sát đã được trang bị một số loại máy móc như: súng bắn tốc độ, máy đo âm thanh, máy đo nồng độ cồn, ...

iPhone 11 Pro Max, chiếc điện thoại iPhone cao cấp nhất năm 2019. Sản phẩm này có nhiều cải tiến về thiết kế, hiệu năng, camera và đặc biệt là dung lượng pin siêu khủng.

iPhone 11 Pro Max được trang bị viên pin có dung lượng rất lớn: 3969mAh, thời lượng của pin sẽ vượt iPhone XS Max tới 5 giờ sử dụng và biến iPhone 11 Pro Max trở thành chiếc iPhone có thời gian sử dụng lâu nhất. Dung lượng cao mang đến trải nghiệm tốt hơn cho người dùng.

Hơn nữa chiếc điện thoại thông minh này được hỗ trợ sạc nhanh siêu tốc cùng với sạc không dây hiện đại. Sự nâng cấp này sẽ cho phép thiết bị sạc nhanh và tiết kiệm năng lượng.