Đề thi thử ĐGTD ĐHBK HN năm 2025 - Mã đề 04

Phương pháp trồng nấm rơm

[0] Nấm rơm là loại nấm khá quen thuộc với người dân Việt Nam. Nấm thường mọc trên nguyên liệu phổ biến là rơm nên có tên chung là nấm rơm (Straw mushrooom), tên khoa học là Volvariella volvacea. Nấm rơm là loại nấm giàu dinh dưỡng. Nó có chứa nhiều vitamin A, B1, B2, PP, D, E, C và chứa 7 loại a-xít amin, nấm rơm là món ăn có khả năng trị một số bệnh loại quen thuộc. Trong 100g nấm rơm tươi chứa 90% nước, 3,6% đạm, 0,3% chất béo, 3,2% chất đường, 1,1% chất xơ (cellulose), 1,2% Fe, 28mg Ca, 80mg P, các vitamine A, B1, B2, C, D, PP… Cứ 100g nấm rơm tươi cho cơ thể 31 calorie.

[1] Khí hậu Việt Nam rất thích hợp để nấm rơm sinh trưởng và phát triển. Nhiệt độ thích hợp để nấm phát triển từ 30-320 C; độ ẩm nguyên liệu (cơ chất) 65-70%; độ ẩm không khí 80%; pH = 7, và thoáng khí. Nấm rơm sử dụng dinh dưỡng cellulose trực tiếp từ nguyên liệu trồng. Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất ngắn. Từ lúc trồng đến khi thu hoạch chỉ sau 10-12 ngày.

[2] Hầu hết các phế thải của ngành nông nghiệp giàu chất cellulose đều có thể là nguyên liệu cho trồng nấm. Ở nước ta, các tỉnh miền Nam (từ Đà Nẵng trở vào) có thể trồng nấm rơm quanh năm. Các tỉnh phía Bắc bắt đầu trồng từ 15 tháng 4 đến 15 tháng 10 dương lịch là thuận lợi nhất.

[3] Để trồng nấm, rơm rạ được làm ướt trong nước vôi (3,5kg vôi hòa với 1.000 lít nước), vun đống và ủ, sau 2-3 ngày tiến hành đảo một lần. Thời gian ủ kéo dài 4-6 ngày. Nguyên liệu quá ướt cần trải rộng ra phơi trước khi đem trồng. Rơm rạ đủ ướt (khi vắt cọng rơm có nước chảy thành giọt) là tốt nhất. Nếu khô quá cần bổ sung thêm nước khi đảo đống ủ.

[4] Sau khi nguyên liệu đã đạt yêu cầu, tiến hành quá trình đóng mô và cấy giống. Quá trình này được tiến hành bằng cách trải một lớp rơm rạ vào khuôn tạo mô dày 10-12 cm. Cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4-5 cm. Tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. Lớp trên cùng trải rộng đều khắp trên bề mặt (lớp thứ 4). Sau đó tháo khuôn và thu được mô nấm. Chiều ngang mặt mô từ 0,3-0,4 mét, chiều cao từ 0,35 – 0,4 mét. Lượng giống cấy cho 1,2 m mô khoảng 200-250 g. Mỗi lớp giống cấy xong dùng tay ấn chặt, nhất là xung quanh làm thành mô. Trung bình một tấn rơm rạ khô trồng được 90-100 mét mô nấm.

[5] Vị trí đặt khuôn tạo mô phải được tiến hành sao cho thuận lợi khi đi lại chăm sóc nấm và tiết kiệm diện tích khu trồng nấm. Địa điểm trồng trong nhà hay ngoài trời (sân bãi, dưới tán cây, đồng ruộng,…), do đó cách thức chăm sóc cũng sẽ khác nhau.

[6] Với nấm được trồng trong nhà, sau 3-5 ngày đầu không cần tưới nước, những ngày tiếp theo nếu bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô thì cần phun nhẹ nước trực tiếp xung quanh. Chú ý nếu tưới mạnh (hạt nước lớn) dễ làm sợi nấm tổn thương, ảnh hưởng tới năng suất vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô. Đến ngày thứ 7-8 bắt đầu xuất hiện nấm con (giai đoạn ra quả), 3-4 ngày sau nấm lớn nhanh to bằng quả táo, quả trứng, vài giờ sau nấm có thể sẽ nở ô dù. Nấm ra mật độ dày, kích thước lớn cần tưới 2-3 lượt nước cho một ngày. Lượng nước tưới một lần rất ít (0,1 lít cho 1,2 mét mô/ngày). Nếu tưới quá nhiều nấm dễ bị thối chân và chết.

[7] Khi trồng nấm ngoài trời, việc đóng mô nấm thường dễ bị các đợt mưa lớn, nắng nóng làm hư hỏng, vì thế cần che phủ thêm một lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. Lớp rơm rạ này được xếp theo một chiều, phủ theo kiểu lợp mái nhà. Chiều dày 4-5 cm. Kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới trực tiếp lên lớp áo phủ nhiều lần trong ngày. Để tránh mưa và tiện cho việc chăm sóc mô nấm, có thể cắm các cọc tre, hoặc đan thành mái cách mặt mô nấm 10- 15 cm, phía ngoài bọc một lớp nylon, phía trên cùng phủ rơm rạ khô. Nhiệt độ mô nấm trong những ngày đầu khoảng 38-40oC là tốt nhất. Việc tưới nước tương tự như với nấm trồng trong nhà.

[8] Quá trình thu hoạch nấm rơm thường chia làm 2 đợt. Kể từ lúc trồng đến khi hái hết đợt 1 khoảng 15-17 ngày. Sau đó 7-8 ngày ra tiếp đợt 2 và “hái” thì kết thúc một đợt nuôi trồng (tổng thời gian 25-30 ngày). Khi thu hái hết nấm đợt 1 cần nhặt sạch tất cả các “gốc nấm” và “cây nấm nhỏ” còn sót lại, dùng nilon phủ lại cho đến khi nấm ra thì gỡ bỏ. Ngừng 3-4 ngày sau đó tưới trở lại như ban đầu, để tiếp thu đợt 2. Sản lượng nấm thu hái tập trung đến 70-80% trong đợt đầu, đợt 2 còn lại 15-25%. Hái nấm còn ở giai đoạn hình trứng (trước khi nấm nở dù) là tốt nhất, đảm bảo chất lượng và năng suất cao. Trường hợp nấm mọc tập trung thành cụm, ta có thể tách những cây lớn hái trước, nếu khó tách thì hái cả cụm. Năng suất nấm dao động từ 12-20% so với nguyên liệu khô. Năng suất nấm cao hay thấp tùy thuộc vào chất lượng giống nấm, kỹ thuật nuôi trồng và yếu tố khí hậu.

(Nguồn: “Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam”)

Kim cương là vĩnh cửu

[0] Kim cương là vĩnh cửu - “Diamonds are forever”. Trong các loại đá quý thì kim cương được xem như là thủ lĩnh dẫn đầu về cả sự sang trọng, vẻ đẹp và tinh tế. Tên gọi kim cương bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “Adamas”, có nghĩa là không thể phá hủy. Nó là loại đá quý duy nhất có thành tố là Cacbon, giống như thành phần của than chì.

[1] Kim cương được tạo thành hoàn toàn do các nguyên tử Cacbon được kết tinh trong một khối phân tử. Mỗi nguyên tử Cacbon trong một viên kim cương được bao quanh bởi 4 nguyên tử Cacbon khác và liên kết với nhau bằng các liên kết cộng hóa trị. Do đó kim cương được xem là một vật liệu bền nhất, cứng nhất và có khả năng khúc xạ cực tốt.

[2] Kim cương tự nhiên là một khoáng sản quý hiếm và hoàn hảo. Nó có khả năng kháng hóa chất và được biết đến là vật liệu tự nhiên cứng nhất. Những đặc tính này giúp cho nó trở thành một công cụ để cắt và sử dụng cho nhiều ứng dụng khác mà độ bền là yêu cầu bắt buộc. Kim cương còn có các tính chất quang học đặc biệt như có chiết suất, độ phân tán và độ bóng cao. Các tính chất này làm cho kim cương trở thành một loại đá quý nổi tiếng nhất trên thế giới.

[3] Những viên kim cương đầu tiên được tìm thấy ở Ấn Độ vào thế kỷ thứ 4 trước Công Nguyên. Phần lớn những viên đá đầu tiên được vận chuyển trên tuyến đường giao thương nối liền Ấn Độ với Trung Quốc, hay còn gọi là “Con đường tơ lụa”. Trong tiến trình khám phá, kim cương được xem là rất có giá trị bởi độ bền và sự rực rỡ của chúng cũng như khả năng khúc xạ ánh sáng.

[4] Cho đến tận thế kỷ thứ 18, Ấn Độ được xem như một nguồn tài nguyên kim cương duy nhất. Khi các mỏ kim cương ở Ấn Độ dần cạn kiệt thì công cuộc tìm kiếm các nguồn thay thế khác mới bắt đầu. Mặc dù những nguồn kim cương nhỏ được tìm thấy tại Brazil tuy nhiên nó không đủ để đáp ứng nhu cầu của thế giới. Vào năm 1866, Erasmus Jacobs, lúc đó 15 tuổi, đang đi dọc bờ sông Cam (Orange river) ở Nam Phi thì anh ta bất chợt nhìn thấy một viên sỏi rất đỗi bình thường, thế nhưng hóa ra đó lại là một viên kim cương có trọng lượng 21,25 carat. Vào năm 1871, một viên kim cương khổng lồ có trọng lượng 83,50 carat cũng được khai quật trên ngọn đồi Colesberg Kopje ở Nam Phi. Sau đó, công cuộc tìm kiếm kim cương nổi lên và gây ra một cơn sốt khi hàng ngàn người bắt đầu những cuộc dò tìm kim cương và chính điều này đã dẫn đến việc hình thành các hoạt động khai thác khoáng sản đầu tiên với quy mô lớn nhất từng được biết đến là ở mỏ kim cương Kimberly, Nam Phi. Nguồn kim cương mới được phát hiện đã làm gia tăng lên đáng kể trữ lượng kim cương của thế giới song lại làm giảm đi giá thành của kim cương nói chung.

[5] Năm 1880, Cecil John Rhodes người Anh đã tiến hành khai thác ở mỏ De Beers, là một trong những nguồn cung cấp kim cương lớn khác. Mặc dù, De beers đã thành công trong nỗ lực kiểm soát việc cung cấp kim cương, tuy nhiên nhu cầu về kim cương đang ngày càng yếu dần. Cho đến năm 1919, kim cương mất giá trị xuống gần 50%.

[6] Hiện nay, kim cương mê hoặc không chỉ phụ nữ mà cả các quý ông về độ tinh tế, sự tinh khiết và hoàn hảo của nó, thế nhưng người sở hữu được một viên kim cương có giá trị thì không nhiều. Loại đá quý độc nhất vô nhị này luôn được xem là biểu tượng của vẻ đẹp tuyệt đối cũng như sự giàu có tối thượng.

(Nguồn: wiki, internet)

Khái niệm sóng đối với chúng ta dường như quá hiển nhiên và theo trực giác chúng ta thường gắn nó với một chuyển động nào đó. Ném một hòn đá xuống nước – trên mặt nước sẽ có một sóng chạy. Và nếu như hòn đá đó trên mặt nước có một cái neo thì chúng ta thấy rằng nó không di chuyển theo hướng truyền sóng, mà nó chỉ dao động lên xuống tại chỗ. Vậy thì cái gì chuyển động khi có sóng truyền qua? Ta hãy xét một ví dụ.

Người ta kể rằng nữ hoàng Elizabeth, con gái của Nga hoàng Piot đệ nhất, muốn rằng thời điểm trang trọng của lễ đăng quang phải được chào đón bằng tràng đại bác bắn từ pháo đài Petropavlovsk ở thủ đô mới là Saint Petersburg. Mà theo luật lệ, lễ đăng quang của các vua Nga hoàng phải diễn ra tại nhà thờ Uspenski ở Moskva. Ở thời đại chúng ta sự truyền đạt tín hiệu có thể tin cậy thật dễ dàng, chỉ cần gửi một tín hiệu vô tuyến, là việc bắn đại bác diễn ra sẽ kịp thời ngay. Nhưng vào thời điểm đó, ấy vậy mà không phải đơn giản, người ta phải nhờ ai cách báo tin giờ lễ đăng quang để bắn đại bác.

Và thế là trên suốt quãng đường từ nhà thờ ở Moskva đến pháo đài ở Saint Peterburg (khoảng 650km), người ta cho lính xếp hàng cách nhau một khoảng còn nhìn rõ nhau (cỡ 100 m). Để đếm dễ dàng người ta dựng tới 6500 lính, mỗi người cầm trong tay một lá cờ nhỏ. Tại thời điểm đăng quang, người lính đầu tiên phát cờ, người tiếp sau cũng làm như thế đơn người cuối cùng. Thời gian nhận phản ứng của mỗi người cỡ phân mười giây, và do đó sau khoảng 10 – 20 phút thì tin về sự đăng quang đến được pháo đài Petropavlovsk.

Vậy cái gì đã dịch chuyển từ Moskva đến Peterburg? Mỗi người lính đều dừng yên tại chỗ. Việc duy nhất mà mỗi người lính này làm là phát cờ. Theo ngôn ngữ khoa học, có thể nói rằng khi nâng và hạ tay cầm cờ xuống, người lính đã làm thay đổi trạng thái của mình trong khoảng thời gian nào đó. Và chính sự thay đổi trạng thái đó đã dịch chuyển dọc theo hàng những người lính. Sự dịch chuyển trong không gian của sự thay đổi trạng thái đó được gọi là sóng.

Đồng hồ quả lắc được nhà vật lý học nổi tiếng người Hà Lan – Christiaan Huygens sáng chế, hoạt động dựa trên sự chuyển động của một con lắc đơn có cấu tạo gồm quả nặng treo trên một sợi dây. Một con lắc đồng hồ có chu kì $T = 2 \, \text{s}$, vật nặng có khối lượng $1 \, \text{kg}$, dao động tại nơi có gia tốc trọng trường $g = 10 \, \text{m/s}^2$.

Mọi kiến trúc cơ học (toà nhà, cầu, bê máy, khung xe) đều có một hoặc nhiều tần số riêng. Phải cẩn thận không để cho các kiến trúc ấy chịu tác dụng của lực cưỡng bức có tần số bằng một trong những tần số riêng ấy. Nếu không, nó làm cho các kiến trúc lay động mạnh, dẫn đến đổ hoặc gãy.

Một cây cầu bắc ngang sông Phô-tan-ka ở Xanh Pê-téc-bua (Nga) được thiết kế và xây dựng đủ vững chắc cho 300 người đồng thời đứng trên cầu. Năm 1096, chỉ một trung đội bộ binh (36 người) đi đều bước qua chiếc cầu đã làm cho chiếc cầu bị sập. Đó là do những lực biến đổi tuần hoàn (những bước chân đậm đều xuống mặt cầu) có tần số bằng tần số dao động riêng của cầu, gây ra hiện tượng cộng hưởng làm gãy cầu. Sau sự cố này, trong điều lệnh của quân đội Nga có đưa thêm vào nội dung “Bộ đội không đi đều bước khi qua cầu”.

Một cây cầu khác được xây dựng năm 1940 qua eo biển Ta-ko-ma (Mỹ) chịu được tải trọng của nhiều xe ô tô nặng đi qua. Bốn tháng sau, cầu Ta-ko-ma bị tác động bởi một cơn gió có tần số đúng bằng tần số tự nhiên của chiếc cầu đã làm chiếc cầu lắc lư mạnh trong nhiều giờ đồng hồ và cuối cùng là chiếc cầu đã bị sập.

Hiện tượng cộng hưởng diễn ra hằng ngày, từ các hoạt động thường nhật đến chế tạo các loại máy móc hay xây dựng các toà nhà, cây cầu,… Nó không chỉ có hại mà còn có lợi. Do đó ta cần phải có hiểu biết đúng để không chỉ phòng tránh mà còn áp dụng nó trong mọi mặt của cuộc sống!

Vệ tinh VINASAT-2 của Việt Nam được phóng lúc 5h30’ (giờ Hà Nội) ngày 16/5/2012 tại bãi phóng Kourou ở Guyana bằng tên lửa Ariane5 ECA. Vùng phủ sóng cơ bản bao gồm: Việt Nam, khu vực Đông Nam Á, một số quốc gia lân cận. Với khả năng truyền dẫn: tương đương 13.000 kênh thoại/internet/truyền số liệu khoảng 150 kênh truyền hình.

Để quan sát bộ NST, một nhóm học sinh tiến hành làm tiêu bản tạm thời của tế bào tinh hoàn châu chấu đực. Cho các bước làm tiêu bản tạm thời bộ nhiễm sắc thể của tế bào tinh hoàn châu chấu đực như sau:

(I). Đưa tinh hoàn của châu chấu lên phiến kính.

(II). Dùng ngón tay ấn nhẹ lên bề mặt lá kính phá vỡ tế bào để NST bung ra.

(III). Nhỏ vài giọt oocxein axêtic lên tinh hoàn để nhuộm trong 15–20 phút.

(IV). Tách bỏ mô xung quanh tinh hoàn.