Đề thi thử ĐGTD ĐHBK HN năm 2025 - Mã đề 06

VĂN BẢN 01 - HÀNG XÓM

[1] Hàng xóm này cụ thể là hàng xóm ở đối diện. Tầng có tất cả chín nhà, quây xung quanh cái cầu thang máy. [...] Nhà nào cũng khoá cả cửa sắt bên ngoài và cửa gỗ bên trong. Giữa cửa sắt và cửa gỗ có năm mươi phân cách biệt, không hiểu người ta thiết kế như thế để làm gì, năm mươi phân thì để vừa được gì và ai cần để cái gì giữa cửa sắt và cửa gỗ. Thực ra chẳng có nhà nào để gì cả, trừ nhà hàng xóm ấy. Mỗi lần ông nhìn chênh chếch sang, đều thấy mãi đôi dép xếp thẳng hàng. Bốn đôi người lớn và hai đôi trẻ con vào ngày nghỉ. Hai đôi người lớn vào giờ hành chính ngày trong tuần. Lại đủ bốn đôi người lớn và hai đôi trẻ con sau sáu giờ chiều từ thứ Hai đến thứ Sáu. [...]

[2] Thực ra ông chẳng cố tình nhìn vào nhà ấy làm gì. Mỗi người đã có cửa của mình, ai bước vào cửa nấy. Chẳng qua chỉ một lần vô tình lúc mở cửa, hôm ấy chắc giở giời, người ngợm thế nào cứ uể oải, làm gì cũng chậm chạp hơn, ông bồng thấy đôi dép xỏ ngón màu hồng có nơ be bé, ở bên kia cửa sắt nhà chênh chếch đối diện. Giống như là đương lướt mắt qua cả vệt hành lang, cái nhìn bỗng mắc lại ở chỗ nơ hồng ấy. Đôi dép xinh xinh chắc của bé gái độ tám, mười tuổi. Chắc bằng tuổi cháu ông. Cháu tuần về chơi với ông một lần. Tuần nào bố mẹ nó bận thì có thể may mắn hơn, cháu sẽ được gửi qua đêm với ông; hoặc, có thể ít may mắn hơn, vì bận mà chẳng buồn đưa cháu về nữa. Nhưng đúng lịch thì một tuần sẽ có một lần hai ông cháu gặp nhau. Bố mẹ nó về đây ăn uống thăm hỏi một ngày, rồi sáu ngày tiếp theo ông lại tự ăn uống thăm hỏi một mình, chờ đến Chủ nhật. [...]

[3] Ông từng chờ rất nhiều lần xem hàng xóm của mình là ai. ở chung cư này đa phần là các gia đình trẻ, có vài nhà như ông, sống một mình. Rất hiếm những gia đình nhiều thế hệ. Nên cánh cửa ấy càng làm ông tò mò hơn. Thế nhưng hình như hàng xóm cứ chờ ông bận bịu đâu đó không ngó ra cửa được thì mới đi ra đi vào. [...]

[4] Cho đến một ngày, khi ông đã thôi ý định ngồi ngóng ra cửa chỉ để chờ gặp hàng xóm, ông bỗng dưng lại gặp bà. Bà bé nhỏ, chắc quãng tuổi ông, hoặc nhiều ít hơn đôi chút. Ông gặp bà trong thang máy, lên cùng một tầng. Đôi mắt bà đỏ hoe, đầu mũi cũng đỏ. Bà im lặng không nhìn ai, chờ mọi người ra hết rồi mới bước ra khỏi thang, đi về cửa căn hộ ấy. Bả bước vào nhà, bên cạnh một đôi dép đàn ông đã xếp sẵn ở cửa, giờ xếp thêm đôi đẹp phụ nữ. Ông cứ đứng nhìn từ cửa nhà mình, vì bất ngờ quá. [...] Sự tò mò về sáu đôi dép lớn một, thì tò mò về đôi mắt ướt nhẹp đỏ hoe của bà hàng xóm phải lớn gấp mười. Ông cứ nghĩ mãi, ở cái tuổi này còn gì có thể làm cho người ta khóc? Trừ sự tủi thân. Hoặc mất mát. [...]

[5] Đến một ngày, nghĩ mãi vẫn chẳng có cớ gì, nhưng ông vẫn sang ấn chuông nhà hàng xóm. Là cứ ấn thế chứ không mong có ai mở cửa cho mình, mà có mở ông cũng chẳng biết phải nói câu gì. Thế mà rồi cửa lại mở. Bả lão hé hé cửa chào ông. Ông, bất ngờ quá, không biết nói gì, tự dưng lại xin bà một phích nước. - Phiền bác quá, ấm đun nước nhà tôi bỗng dưng lại hỏng, các cháu thì đi làm hết rồi, thèm ấm trà mà không pha được... Thế mà bà lão mở hẳn cửa ra. Mời ông vào. [...] Uống hết cả ấm trà (thực ra lâu lắm rồi ông không uống, thế này khéo đủ để mất ngủ nguyên một tuần), câu chuyện vẫn do ông kể. Rẳng tôi sống bên nhà ấy số ấy, các cháu công tác ổn, các cháu có một cháu gái rồi, à mà cháu gái tôi chắc bằng cháu gái bà, tự dưng ông buột miệng thế. Xong im lặng. Nào ông đã gặp cháu gái bà bao giờ. Bà cũng im. Lặng. [...]

[6] Rốt cục ông đứng dậy, nói cố một câu trước khi về: - Thực ra tôi ở đây có một mình thôi. Các cháu cuối tuần mới về. Bà một lúc mới cất lời, chẳng ngước lên nhìn ông: - Thực ra tôi cũng ở đây có một minh thôi. Tôi thậm chí chẳng có các cháu để cuối tuần về. Sáu đôi dép tôi tự mua tự xếp đấy. Để tự thãy rằng mình ấm áp. Ông đứng lên rồi lại ngồi xuống. Nhìn bà. Kinh ngạc. Bà dừng một hồi rồi tiếp: - Trước đây tôi còn có con chó, sống cùng tôi từ mười bốn năm nay, từ trước cả khi chuyến về đây ở. [...] Nhưng đến nó cũng ra đi rồi. Tôi đảnh đem chôn. Có mỗi tôi khóc cho nó. Tôi cũng chỉ có mỗi nó để khóc mà thôi... [...] Ông xoay xoay cốc trà đã cạn, không biết làm gì với bà lão mắt đã lại đỏ hoe, vết đỏ lan ra đến tận đầu mũi. Xoay cốc đủ hai mươi chín vòng thì ông nói, rồi dứt khoát đứng lên đi về trước khi vệt đỏ ấy lan sang cả mẳt rồi tràn xuống đầu mũi ông mất. - Xin phép bác, Chủ nhật cho ông cháu tôi sang đây xin phích nước nóng.

(Trích Hàng xóm, Chu Thùy Anh, Xanh, NXB Văn học, 2016, tr. 165-174)

VĂN BẢN 02 - SỰ SINH TỒN CỦA CÁC NGÔN NGỮ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

[1] Tiêu vong là nguy cơ không chỉ với ngôn ngữ các dân tộc thiểu số ở Việt Nam mà còn là nguy cơ đối với các ngôn ngữ khác trên toàn cầu. Theo kết quả điều tra dân số năm 2009, trong số 54 dân tộc, dân tộc Kinh chiếm 85, 6% tổng dân số cả nước, là dân tộc đa số, còn lại là các dân tộc thiểu‘ số. Thực tế nghiên cứu trong nhiều năm gần đây, Việt Nam có khoảng 90 ngôn ngữ khác nhau.

[2] ở Việt Nam, số người nói các ngôn ngữ dân tộc thiểu số không nhiều (đặc biệt ít so với tiếng Việt). Các dân tộc thiểu số ở Việt Nam thường cư trú phân tán xen kẽ với các dân tộc khác, do đó số lượng người nói một ngôn ngữ trong một đơn vị hành chính không cao và không tập trung. Số người nói được các ngôn ngữ dân tộc thiểu số thường thuộc lứa tuổi già và trung niên. Nhiều trẻ em không biết (chuyển sang nói ngôn ngữ khác) hoặc nói ngôn ngữ khác nhiều hơn, thạo hơn so Với tiếng mẹ đẻ của mình.

[3] Hiện nay, quá nửa số dân tộc thiểu số ở Việt Nam đã có chữ viết: Tày, Thái, Hoa, Khmer, Nùng, Mông, Dao... Các dân tộc này có hệ thống chữ cổ truyền hoặc mới. Có dân tộc có tới vài ba bộ chữ (Chăm, Thái, Tày, Mông...). Ở vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, việc sử dụng đồng thời hai ngôn ngữ (tiếng Việt và tiếng mẹ đẻ của các dân tộc thiểu số) là phổ biến. Tuy nhiên, số người thuộc các dân tộc thiểu số biết tiếng mẹ đẻ thật sự sâu sắc, biết chữ và tạo lập được văn bản bằng chữ còn rất ít. Đa số ngôn ngữ các dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay không được truyền dạy có tổ chức, chỉ được truyền dạy tự nhiên hoặc đang "thử nghiệm" và chỉ được dùng dưới dạng khẩu ngữ, trong phạm vi gia đình, làng bản, thường bị các ngôn ngữ của các dân tộc có số dân lớn hơn (trong đó có tiếng Việt) lấn át trong rất nhiều hoàn cảnh giao tiếp, kể cả ở gia đình, làng bản.

[4] Nhà nước Việt Nam thừa nhận và đảm bảo về mặt pháp lý quyền có ngôn ngữ riêng, quyền bình đẳng ngôn ngữ của tất cả các dân tộc ở Việt Nam. Chẳng hạn, Điều 5, Chương 1, Hiến pháp Việt Nam năm 1980, ghi: "Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn và phát huy những phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình". Chính sách nói trên của Nhà nước Việt Nam hoàn toàn phù hợp với tinh thần và những cố gắng của cộng đồng quốc tế. Ngày 21 tháng 2 hàng năm đã được quy ước là Ngày Quốc tế về tiếng mẹ đẻ.

[5] ở Việt Nam hiện nay có đủ mức độ về sức sống của các ngôn ngữ các dân tộc thiểu số như khỏe mạnh, suy yếu, nguy cấp và hầu như chỉ còn trong ký ức. Ở đây xin nói về các mức độ có thể dẫn đến nguy cơ tiêu vong. Suy yếu: Biểu hiện của mức suy yếu là các ngôn ngữ đang mất dần các chức năng làm phương tiện giao tiếp; phạm vi sử dụng hẹp (chủ yếu chỉ ở gia đình, làng bản); số lượng người nói ít (dưới 1 triệu người) và không sử dụng thường xuyên ... Đa số các ngôn ngữ dân tộc thiểu số ở Việt Nam thuộc loại này hoặc ở mức thấp hơn. Nguy cấp: Biểu hiện của mức nguy cấp là ít được sử dụng; chỉ được dùng ở gia đình làng bản, nhưng hoàn toàn không được dùng ở thế hệ trẻ; số lượng người nói rất ít (từ trên dưới 100 người đến vài nghìn người); chịu áp lực rất mạnh từ các ngôn ngữ khác ... Các ngôn ngữ ở mức này có thể tiêu vong trong vài thập kỷ tới như: Pu Péo, Cơ Lao (Trắng), Mã Liềng, Rục, Mày, Sách, A Rem... Hầu như chỉ còn trong ký ức: Người Tu Di (của dân tộc Bố Y) hiện chỉ nói bằng tiếng Hoa, người Ơ Đê chỉ nói bằng tiếng Thái, người San Chí (dân tộc Sán Chay) chỉ biết nói tiếng Hoa và tiếng Việt, người Cơ Lao (Đó) đã chuyển sang nói tiếng Hoa và tiếng Tày. Đây là các ngôn ngữ hiện không có số lượng người nói hoặc có số lượng hiếm hoi (khoảng từ 1 đến 15 người sử dụng). Một số ngôn ngữ chỉ có vài ba người già còn nhớ và chỉ dùng trong một số hoàn cảnh đặc biệt (cúng bái, bói toán,...). Đa số người các cộng đồng này thậm chí coi tiếng dân tộc khác là tiếng mẹ đẻ hay ngôn ngữ tộc người của mình.

[6] Nhân tố quan trọng nhất đem lại sức sống cho các ngôn ngữ là ở chỗ chúng được truyền dạy và có vai trò (được sử dụng) trong đời sống xã hội. Ngoài ra, cần có những biện pháp khắc như: kế hoạch hóa và xây dựng chính sách ngôn ngữ; nghiên cứu cơ bản; cải tiến và xây dựng các hệ thống chữ viết; biên soạn các sách dạy và học; xây dựng ngân hàng dữ liệu... Đây có thể xem là những điều kiện tồn tại của ngôn ngữ các dân tộc thiểu số, giúp chúng thoát ra khỏi tình trạng suy yếu hoặc nguy cấp và có thể trở nên khỏe mạnh.

(Theo Sự sinh tồn của các ngôn ngữ ở Việt Nam hiện nay, Tạ Văn Thông, Tạ Quang Tùng, Tạp chí Khoa học Xã hội, đăng ngày 16/5/2019, http://tapchikhxh.vass.gov.vn)

Điện phân là quá trình oxi hóa - khử xảy ra trên bề mặt điện cực khi có dòng điện một chiều đi qua chất điện li nóng chảy hoặc dung dịch chất điện li. Bản chất của quá trình điện phân xảy ra như sau: Khi cho dòng điện 1 chiều chạy qua chất điện li nóng chảy hoặc dung dịch điện li (chứa các ion dương và ion âm) thì các ion dương di chuyển về điện cực âm (catot) và các ion âm sẽ di chuyển về cực dương (anot). Tại điện cực tương ứng, xảy ra quá trình oxi hóa (các ion âm hoặc nước sẽ nhường electron) còn tại điện cực âm, xảy ra quá trình khử (các ion dương hoặc nước nhận electron) để tạo thành các chất mới.

Điện phân dung dịch muối ăn

Trong đó

Với các phản ứng điện phân, lượng chất sinh ra được tính theo công thức Faraday như sau:

Trong đó:

• $m$
  : khối lượng chất giải phóng ở điện cực (gam)

• $A$
  : khối lượng mol nguyên tử của chất thu được ở điện cực

• $n$
  : số electron mà nguyên tử hoặc ion đã cho hoặc nhận

• $I$
  : cường độ dòng điện (A)

• $t$
  : thời gian điện phân (s)

• $F$
  : hằng số Faraday là điện tích của 1 mol electron hay điện lượng cần thiết để 1 mol electron chuyển dịch trong mạch ở catot hoặc anot

Rượu là một đồ uống rất phổ biến. Ở Việt Nam, rượu thường được sản xuất từ gạo, từ mía hoặc một số nguyên liệu khác. Những nguyên liệu này ban đầu được thủy phân thành glucosa

Trong quá trình sản xuất rượu có thể sinh ra những chất độc rất nguy hại cho sức khỏe con người, một trong số đó là methanol

Thông thường các hợp chất hữu cơ có nhiệt độ sôi thấp thuộc vào các phân tử. Các chất có nguyên tử H liên động mạnh (thường với H gắn vào N, O, F) thường tạo được liên kết hydro liên phân tử làm cho chất đó có nhiệt độ sôi cao. Trong trường hợp các hợp chất không có liên kết phân tử tương tự như phân tử rượu etylic thì sẽ có nhiệt độ sôi thấp hơn. Cồn 70 độ đoan chứng rất bận thu thành phần từ nhiều rượu có độ cao cao (gọi là rượu đầu), những chất rất nhạy methanol.

Theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7043:2013, hàm lượng methanol trong rượu trắng dùng chưng cất không được phép vượt quá 2000 mg tính trên 1 lít rượu ethanol 100°.

Ti thể là một bào quan có màng kép. Màng trong lớn sâu tạo thành các mào. Trên màng trong có chứa các enzyme của chuỗi truyền electron (electron), kênh vận chuyển proton

Quá trình tổng hợp ATP trên màng trong ti thể gồm quá trình vận chuyển electron từ NADH và FADH₂ qua chuỗi vận chuyển electron (gồm bốn phức hệ I, II, III và IV) đến chất nhận electron cuối cùng là

(Tham khảo: Nguyễn Như Hiền, 2007, Giáo trình sinh học tế bào. NXB Giáo dục Việt Nam, trang 195–197)